Τρέξιμο για την Αγγειακή σας Υγεία!

Ασπιρίνη και Αντιπηκτικά

Αντιαιμοπεταλιακά – Ασπιρίνη

Τα αντιμαιμοπεταλιακά είναι μια ομάδα φαρμάκων (π.χ. ασπιρίνη (Salospir), κλοπιδογρέλη (Plavix), πρασουγρέλη (Effient), τικαγρελόρη (Brilinta) που αποτρέπουν την συγκόλληση κυττάρων του αίματος (αιμοπετάλια) που οδηγεί στον σχηματισμό θρόμβου.

Παρ’ όλο που η συγκολλητική δράση των αιμοπεταλίων είναι σημαντική καθώς σε περίπτωση τραυματισμού προσκολλώνται στην τραυματική επιφάνεια σταματώντας την αιμορραγία, σε κάποιες παθολογικές καταστάσεις (π.χ. αθηροσκλήρωση) ενδέχεται να συγκολληθούν και να θρομβώσουν ζωτικά αιμοφόρα αγγεία όπως αυτά της καρδιάς, του εγκεφάλου ή του ποδιού και να οδηγήσουν αντίστοιχα σε καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή γάγγραινα.

asp1

Αν έχετε υποστεί καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή αν πάσχετε από περιφερική αρτηριακή νόσο, στεφανιαία νόσο, καρωτιδική νόσο ή ανεύρυσμα αορτής, ο γιατρός που σας παρακολουθεί μπορεί να σας προτείνει την καθημερινή λήψη ασπιρίνης, εκτός και αν έχετε κάποια σοβαρή αλλεργία ή ιστορικό αιμορραγίας.

Η λήψη ασπιρίνης σε καθημερινή βάση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου, περιφερικής και καρωτιδικής νόσου ή την εξέλιξη της αορτικής νόσου, δεν ενδείκνυται όμως για όλους τους ασθενείς και δεν θα πρέπει να λαμβάνεται χωρίς τη σύσταση γιατρού καθώς στην περίπτωσή σας οι κίνδυνοι μπορεί να είναι περισσότεροι από τα οφέλη.

Μερικές από τις παρενέργειες και πιθανές επιπλοκές κατά τη λήψη ασπιρίνης περιλαμβάνουν:

  • Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο
  • Γαστρεντερική αιμορραγία
  • Αλλεργική αντίδραση

Πριν ξεκινήσετε αγωγή με ασπιρίνη, βεβαιωθείτε ότι έχετε ενημερώσει τον γιατρό σας για τυχόν προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζετε και που θα μπορούσαν να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας ή άλλων επιπλοκών.

Σε περίπτωση που πρόκειται να υποβληθείτε σε χειρουργική ή οδοντιατρική επέμβαση ενημερώστε το χειρουργό ή τον οδοντίατρό σας ότι βρίσκεστε υπό αντιπηκτική αγωγή και για ποιο λόγο τη λαμβάνετε.

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης υπάρχει κίνδυνος αυξημένης αιμορραγίας, γι αυτό μπορεί να σας ζητηθεί να διακόψετε τη λήψη ασπιρίνης για 5-7 ημέρες.

Σε καμία όμως περίπτωση μη τη διακόψετε χωρίς να ενημερώσετε πρώτα το γιατρό που σας παρακολουθεί.

Η ασπιρίνη ενδέχεται να αλληλεπιδράσει με άλλα φάρμακα αυξάνοντας υπέρμετρα τον κίνδυνο αιμορραγίας:

  • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (π.χ. ιμπουπροφένη, ναπροξένη, νιμεσουλίδη)
  • Άλλα αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη ή κουμαδίνη (Sintrom), ριβαροξαβάνη (Xarelto))

Αντιπηκτικά

Πρόκειται για φάρμακα (πχ. ηπαρίνη, βαρφαρίνη (Warfarin), κουμαδίνη (Sintrom), δαβιγατράνη (Pradaxa®), ριβαροξαβάνη (Xarelto®), απιξαμπάνη (Eliquis®), εδοξαβάνη (Savaysa®)) τα οποία παρεμβαίνουν στη φυσιολογική διαδικασία πήξης του αίματος μπλοκάροντας έναν από τους παράγοντές (πρωτεΐνες) της και αυξάνοντας το χρόνο που απαιτείται για τον σχηματισμό θρόμβου στο αίμα.

Η μειωμένη πήξη αποτρέπει θρομβώσεις στα αγγεία της καρδιάς και των πνευμόνων, του εγκεφάλου ή του ποδιού που οδηγούν αντίστοιχα σε έμφραγμα και πνευμονική εμβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή γάγγραινα άκρου ποδός.

Αντιπηκτικά

Τα αντιπηκτικά επιλέγονται ως θεραπεία για τις θρομβώσεις, όχι όμως γιατι μπορούν να διαλύσουν τους θρόμβους, αλλά γιατί εμποδίζουν αποτελεσματικά την εμφάνιση νέων.

Η διάλυση άλλωστε των θρόμβων είναι μέρος των προστατευτικών μηχανισμών που διαθέτει ο οργανισμός μας, ο οποίος απελευθερώνει φυσικούς θρομβοδιαλύτες.

Τα αντιπηκτικά δε θα πρέπει να συγχέονται με τα φάρμακα που χορηγούνται για τη διάλυση θρόμβων (θρομβολυτικά) και που χορηγούνται σε κρίσιμες οξείες ιατρικές περιπτώσεις (εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα, πνευμονική εμβολή, αρτηριακή ή φλεβική θρόμβωση).

20 Συμβουλές για τους Χρήστες Αντιπηκτικών (PDF download)

Διατροφικός Οδηγός για τους Χρήστες Sintrom (PDF download)

Ηπαρίνη

Στην οξεία φάση μιας πάθησης (π.χ. εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα, φλεβική θρόμβωση, πνευμονική εμβολή) που σχετίζεται με την δημιουργία θρόμβου και την απόφραξη ενός ζωτικής σημασίας αγγείου οι ασθενείς λαμβάνουν ηπαρίνη είτε ενδοφλέβια είτε με τη μορφή ενέσεων κάτω από το δέρμα (υποδόρια – ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους). Με την πάροδο της οξείας φάσης η ηπαρίνη αντικαθίσταται με κάποιου είδους αντιπηκτικού από το στόμα.

Η ηπαρίνη χορηγείται επίσης και προληπτικά μετά από υψηλού κινδύνου χειρουργικές επεμβάσεις, για την πρόληψη σχηματισμού θρόμβων στις φλέβες των κάτω άκρων.

Κουμαρινικά Αντιπηκτικά (κουμαδίνη (Sintrom), βαρφαρίνη (Warfarin))

Sintrom και Warfarin ανήκουν στην κατηγορία των λεγόμενων «κουμαρινικών αντιπηκτκών» και είναι τα πιο συχνά χορηγούμενα.

Τα κουμαρινικά αντιπηκτικά μειώνουν την ικανότητα του σώματος να σχηματίζει θρόμβους στο αίμα, αναστέλλοντας τη βιταμίνη Κ η οποία είναι ρυθμιστής ορισμένων αντιδράσεων πήξης.

Σε περίπτωση πρόσφατης καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου, αρτηριακής ή φλεβικής θρόμβωσης και πνευμονικής εμβολής, ο γιατρός πιθανόν να σας προτείνει τη λήψη Sintrom εκτός και αν έχετε σοβαρές αλλεργίες ή ιστορικό αιμορραγίας.

To Sintrom συνιστάται επίσης και για προληπτικούς λόγους σε ιατρικές περιπτώσεις γνωστές για την πρόκληση θρόμβων στο αίμα (π.χ. κολπική μαρμαρυγή, μηχανικές βαλβίδες καρδιάς).

Προκειμένου ο γιατρός σας να ρυθμίσει τη δόση του Sintrom είναι απαραίτητη, τουλάχιστον στην αρχή, η διενέργεια εξετάσεων αίματος σε τακτική βάση.

Μόλις επιτευχθούν τα επιθυμητά επίπεδα, οι εξετάσεις αίματος θα πρέπει να επαναλαμβάνονται περίπου μια φορά το μήνα.

To INR (InternationalNormalizedRatio) είναι η εξέταση που μετρά πόσο χρόνο χρειάζεται το αίμα για να πήξει (φυσιολογική τιμή 1).

Στην πλειοψηφία των παθήσεων η επιθυμητή τιμή του INR πρέπει να είναι 2-3 και κάποιες φορές 3-4.

Παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν το INR είναι κάποιες ασθένειες (π.χ. διάρροια, έμετος), η διατροφή, η λοιπή φαρμακευτική αγωγή σας και η σωματική άσκηση.

Η κυριότερη παρενέργεια κατά τη λήψη κουμαρινικών αντιπηκτικών είναι η αιμορραγία με πιο σοβαρή την γαστρική η εντερική αιμορραγία και το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Σε περίπτωση που πρόκειται να υποβληθείτε σε χειρουργική ή οδοντιατρική επέμβαση ενημερώστε το χειρουργό ή τον οδοντίατρό σας ότι βρίσκεστε υπό αντιπηκτική αγωγή και για ποιο λόγο τη λαμβάνετε.

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης υπάρχει κίνδυνος αυξημένης αιμορραγίας, γι αυτό μπορεί να σας ζητηθεί να διακόψετε τη λήψη τους για λίγες μέρες. Σε καμία όμως περίπτωση μη διακόψετε τα αντιπηκτικά χωρίς να ενημερώσετε πρώτα το γιατρό που σας παρακολουθεί.

20 Συμβουλές για τους Χρήστες Αντιπηκτικών (PDF download)

Διατροφικός Οδηγός για τους Χρήστες Sintrom (PDF download)

Νεώτερα Αντιπηκτικά

Τέσσερα νέα αντιπηκτικά είναι πλέον διαθέσιμα για την αντιμετώπιση παθήσεων που έχουν υψηλό κίνδυνο δημιουργίας θρόμβων (π.χ. κολπική μαρμαρυγή) ή για αυτή καθ’αυτή τη θεραπεία  του θρομβωτικού επεισοδίου (π.χ. φλεβική θρόμβωση, πνευμονική εμβολή): απιξαμπάνη (Eliquis), δαβιγατράνη (Pradaxa), εδοξαβάνη (Savaysa), ριβαροξαβάνη (Xarelto).

Τα αντιπητκικά αυτά συνιστώνται σαν εναλλακτικά του Sintrom όταν θέλουμε να αποφύγουμε αλληλεπιδράσεις με άλλες θεραπείες, φαγητά ή αλκοόλ. Το μεγάλο πλεονέκτημά τους είναι ότι σε αντίθεση με το Sintrom δεν χρειάζονται αιμοληψίες για έλεγχο της πηκτικότητας του αίματος (INR). Οι έρευνες έχουν δείξει ότι τα νέα αυτά αντιπηκτικά είναι το ίδιο αποτελεσματικά με το Sintrom, και ενδεχομένως πιο ασφαλή.

Η κυριότερη παρενέργεια κατά τη λήψη αυτών των αντιπηκτικών (όπως και με το Sintrom) είναι η αιμορραγία με πιο σοβαρή την γαστρική η εντερική αιμορραγία και το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Άλλες παρενέργειες όπως οι στομαχικές διαταραχές μπορεί να παρατηρηθούν αλλά γενικά είναι ασυνήθεις και ήπιες.

Σε περίπτωση που πρόκειται να υποβληθείτε σε χειρουργική ή οδοντιατρική επέμβαση ενημερώστε το χειρουργό ή τον οδοντίατρό σας ότι βρίσκεστε υπό αντιπηκτική αγωγή και για ποιο λόγο τη λαμβάνετε.

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης υπάρχει  κίνδυνος αυξημένης αιμορραγίας, γι αυτό μπορεί να σας ζητηθεί να διακόψετε τη λήψη τους για λίγες μέρες. Σε καμία όμως περίπτωση μη διακόψετε τα αντιπηκτικά χωρίς να ενημερώσετε πρώτα το γιατρό που σας παρακολουθεί.

20 Συμβουλές για τους Χρήστες Αντιπηκτικών (PDF download)

Πως συγκρίνεται το Sintrom με τα αντιπηκτικά νέας γενιάς

Παρ’ όλο που το Sintrom θεωρείται το πιο παραδοσιακό και καθιερωμένο αντιπηκτικό, σήμερα έχουμε τέσσερα νέα φάρμακα διαθέσιμα: απιξαμπάνη (Eliquis), δαβιγατράνη (Pradaxa), εδοξαβάνη (Savaysa), ριβαροξαβάνη (Xarelto).

Επιστημονικές μελέτες έδειξαν ότι τα νέα αυτά φάρμακα είναι εξίσου αποτελεσματικά με το Sintrom, όμως δεν υπάρχουν αρκετές συγκριτικές μελέτες μεταξύ τους που να τα κατατάσσουν ως καλύτερο ή χειρότερο το ένα από το άλλο.

Πως συγκρίνεται το Sintrom με τα αντιπηκτικά νέας γενιάς

Οποιοδήποτε από αυτά τα τέσσερα χάπια και αν επιλέξετε, ο κίνδυνος αιμορραγίας θα συνεχίσει να υφίσταται, μικρότερος όμως σε σύγκριση με το Sintrom.

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημά τους είναι ότι δεν χρειάζονται συχνές εξετάσεις ελέγχου ΙNR προκειμένου να ρυθμιστεί η δoσολογία, δεν αλληλεπιδρούν με τη βιταμίνη Κ ώστε να απαιτούνται διατροφικοί περιορισμοί, αλλά ούτε και με άλλα φάρμακα.

Αντιθέτως, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του Sintrom είναι ότι σε περίπτωση μεγάλης αιμορραγίας, υπάρχει αντίδοτο που αντιστρέφει άμεσα την δράση του στην πήξη του αίματος και μπορεί έτσι να περιοριστεί η αιμορραγία. Κάτι παρόμοιο δεν συναντάται σε κανένα από τα φάρμακα νέας γενιάς.

Οι νέες αυτές προσθήκες στην οικογένεια των αντιπηκτικών μπορεί να έχουν κάποια πλεονεκτήματα, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι θα πρέπει απαραίτητα να αλλαξετε το Sintrom, ειδικά εαν ποτέ δεν είχατε προβλήματα και το έχετε καλά ρυθμισμένο.

Αν το Sintrom δεν σας προκαλεί προβλήματα (π.χ. αιμορραγίες), η διατροφή σας είναι ισορροπημένη και το INR σταθεροποιημένο, τότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να το αντικαταστήσετε.

Εκτός των άλλων το Sintrom είναι ασφαλές και για ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια ή ασθενείς με μηχανική καρδιακή βαλβίδα.

20 Συμβουλές για τους Χρήστες Αντιπηκτικών

Αντιθρομβωτικά και Χειρουργείο

Τα αντιθρομβωτικά εμποδίζοντας την πηξη του αίματος αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας «που δεν σταματά». Κατά τη διάρκεια ενός χειρουργείου αυτό μπορεί να είναι πρόβλημα, απ’την άλλη όμως, η διακοπή των αντιπηκτικών μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία θρόμβων. Το πρόβλημα επομένως έχει δυο όψεις.

Τόσο τα αντιαιμοπεταλιακά (π.χ. ασπιρίνη, κλοπιδογρέλη (Plavix), όσο και τα αντιπηκτικά (π.χ. κουμαδίνη (Sintrom), δαβιγατράνη (Pradaxa ®), ριβαροξαβάνη® (Xarelto®)) μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στο χειρουργείο.

Αντιθρομβωτικά και Χειρουργείο

Ο γιατρός σας εκτιμώντας το συνολικό σας ρίσκο, την σοβαρότητα της πάθησης για την οποία λαμβάνεται τα αντιθρομβωτικά και την βαρύτητα του χειρουργείου θα σας προτείνει μια από τις παρακάτω λύσεις:

  • Να διακόψετε την αντιπηκτική αγωγή πριν τη χειρουργική επέμβαση και να την συνεχίσετε μετά το πέρας αυτής. Η επιλογή αυτή συνιστάται για χειρουργικές επεμβάσεις όπου ο κίνδυνος αιμορραγίας είναι υψηλός.
  • Να αντικαταστήστε πριν από την επέμβαση την αντιπηκτική σας αγωγή με κάποια άλλη, που αποβάλλεται πιο γρήγορα από το σώμα (π.χ. ηπαρίνη). Αυτή είναι μια καλή λύση για όσους δεν δύνανται να σταματήσουν τα αντιπηκτικά για μεγάλο χρονικό διάστημα. Υπάρχουν διάφορα είδη εναλλακτικών λύσεων όπως είναι οι υποδόριες ενέσεις ηπαρίνης ή ακόμη και η εισαγωγή στο νοσοκομείο για ενδοφλέβια ηπαρινοθεραπεία.
  • Να αλλάξετε τον τύπο της επέμβασης αν και εφόσον είναι αυτό δυνατό. Κάποιες επεμβάσεις είναι πιο επικίνδυνες από κάποιες άλλες, οπότε ο χειρουργός σας θα μπορούσε, εκτιμώντας το κόστος και το ώφελος, να επιλέξει τον λιγότερο επεμβατικό τύπο επέμβασης.
  • Να μην προβείτε σε χειρουργική επέμβαση. Η επιλογή αυτή είναι κάπως αντιφατική, αλλά μερικές φορές ο κίνδυνος σχηματισμού θρόμβου είναι τόσο μεγάλος, που η επέμβαση θα πρέπει να επανεξεταστεί είτε για να αναβληθεί, είτε για να ακυρωθεί εντελώς.
  • Να κάνετε την επέμβαση χωρίς να σταματήσετε τα αντιθρομβωτικά. Αυτο ισχύει ιδαίτερα για τις αγγειοχειρουργικές και καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις όπου οι θρομβώσεις είναι πολύ πιο συχνές.
  • Τοποθέτηση φίλτρου κάτω κοίλης φλέβας. Αυτό προτείνεται σε ασθενείς που είναι υπό αντιπηκτικά λόγω φλεβικής θρόμβωσης κάτω άκρων ή λόγω πνευμονικής εμβολής και θα πρέπει να τα διακόψουν λόγω του χειρουργείου. Η κάτω κοίλη φλέβα, είναι η μεγάλη φλέβα που σχηματίζεται όταν οι δυο μεγάλες φλέβες των κάτω άκρων (λαγόνιες φλέβες) συγχωνεύονται στην πύελο. Η κάτω κοίλη φλέβα μεταφέρει το αίμα πίσω στην καρδιά και το φίλτρο κάτω κοίλης φλέβας έχει τη δυνατότητα να παγιδεύει τους θρόμβους που κινούνται από τις φλέβες των ποδιών στον πνεύμονα (πνευμονική εμβολή).

20 συμβουλές για τους χρήστες αντιπηκτικών

1. Οργανώστε το πρόγραμμά σας και φροντίστε να παίρνετε τα αντιπητκικά σας την ίδια ώρα κάθε μέρα

2. Αν παραλείψετε μια δόση, μη διπλασιάσετε την επόμενη. Συμβουλευτείτε το γιατρό σας

3. Να είστε πιο προσεκτικοί για να αποφύγετε τυχόν τραυματισμούς

4. Να φοράτε γάντια όταν χρησιμοποιείτε αιχμηρά αντικείμενα

5. Να φοράτε πάντα παπούτσια για την προστασία των ποδιών σας

Περισσότερα

vascular health

Αγγειοχειρουργός

Ο Ευθύμιος (Μάκης) Αυγερινός είναι Αγγειοχειρουργός, Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Pittsburgh των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975.

Περισσότερα...

Επιστημονική Επιμέλεια

Ευθύμιος Δ. Αυγερινός, MD, PhD, FEBVS
Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής
University of Pittsburgh Medical Center
Pennsylvania, USA

E-mail: info@vascularhealth.gr