Τι είναι η Φλεβική Θρόμβωση

Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση είναι η δημιουργία θρόμβου αίματος σε μια από τις «βαθύτερες» φλέβες μας, μπλοκάροντας τη ροή του αίματος. Κομμάτια από τον εν λόγω θρόμβο αίματος, μπορεί να αποσπαστούν και να καταλήξουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος στον πνεύμονα

φλεβική θρόμβωση

Αυτό ονομάζεται πνευμονική εμβολή και είναι άκρως απειλητικό για τη ζωή μας. Οι εν τω βάθει φλεβικές θρομβώσεις μπορεί να αναπτυχθούν σε οποιοδήποτε μέρος του σώματός μας, συχνότερα όμως συμβαίνουν στις φλέβες των ποδιών και της πυέλου.

Ο όρος θρομβοφλεβίτιδα είναι ο συνδυασμός θρόμβωσης και φλεγμονής, πιο συνήθης στις επιφανειακές (επιπολής θρομβοφλεβίτιδα), παρά στις εν τω βάθει φλέβες.

Οι φλέβες δεν πρέπει να συγχέονται με τις  αρτηρίες. Το αρτηριακό σύστημα κατευθύνει τη ροή του αίματος (πλούσιο σε οξυγόνο) από την καρδιά σ'όλο το σώμα, ενώ το φλεβικό σύστημα επιστρέφει το αίμα (φτωχό σε οξυγόνο καθώς έχει καταναλωθεί) στην καρδιά. Έχετε παρατηρήσει ιατρικά σχέδια που δείχνουν τα αγγεία με κόκκινο ή και μπλε χρώμα? Τα κόκκινα αγγεία αντιπροσωπεύουν τις αρτηρίες και τα μπλε τις φλέβες. Πρόκειται για μια προσομοίωση της πραγματικότητας καθώς τα υψηλά επίπεδα οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα δίνουν ένα φωτεινό κόκκινο χρώμα, ενώ τα χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στο φλεβικό αίμα το κάνουν να φαίνεται σκούρο μπλε. Μια σημαντική διαφορά των φλεβών σε σύγκριση με τις αρτηρίες είναι ότι οι φλέβες έχουν βαλβίδες μονής κατεύθυνσης. Οι αρτηρίες δεν χρειάζονται βαλβίδες καθώς η ροή του αίματος διατηρείται από την πίεση που παράγεται από τον καρδιακό παλμό (αρτηριακή πίεση – αυτή που μετρά το πιεσόμετρο).

Η πίεση του αίματος στις φλέβες (φλεβική πίεση) είναι χαμηλότερη από εκείνη των αρτηριών και χάρη στις βαλβίδες επιτυγχάνεται η ροή του αίματος (δηλ. η διατήρηση της φλεβική επιστροφής από τα πόδια «προς τα επάνω» ενάντια στη βαρύτητα). Όταν οι μύες των ποδιών συσπώνται, σφίγγουν τις εν τω βάθει φλέβες και οι βαλβίδες ανοίγουν, ενώ όταν οι μύες χαλαρώνουν, οι βαλβίδες κλείνουν εμποδίζοντας τη ροή του αίματος προς τα πίσω.

Τα άκρα μας (χέρια και πόδια) έχουν δυο διακριτά συστήματα φλεβών, ένα επιφανειακό (επιπολής) και ένα βαθύτερο (εν τω βάθει). Το επιφανειακό σύστημα αποτελείται από φλέβες που βρίσκονται κοντά στο δέρμα και οι κυριότερες είναι η «μείζονα σαφηνής φλέβα» (στην εσωτερική πλευρά του μηρού και της κνήμης) και «ελάσσονα σαφηνής φλέβα» (στη πίσω πλευρά της γάμπας).

Το εν τω βάθει σύστημα αποτελείται από μεγαλύτερες φλέβες που βρίσκονται βαθιά στους μύες των ποδιών. Το επιφανειακό σύστημα επικοινωνεί με το βαθύτερο με μικρές φλέβες («διατιτρώσες»). Τελικά όλες οι φλέβες συνδέονται για να σχηματίσουν τις μεγάλες κεντρικές φλέβες στη κοιλιά και στο στήθος. Η επιστροφή του αίματος στην καρδιά γίνεται κυρίως μέσω των εν τω βάθει φλεβών, γι αυτό η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση έχει βαρύτερες επιπτώσεις από μια επιφανειακή (επιπολής) φλεβική θρόμβωση.

Παράγοντες Κινδύνου Φλεβικής Θρόμβωσης

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες κινδύνου που συμβάλουν στην ανάπτυξη της εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης:

• Χειρουργική επέμβαση, κυρίως ορθοπαιδική (π.χ. ισχίου ή γόνατος) ή επέμβαση κοιλίας
• Τραύμα ή κάταγμα των οστών
• Παρατεταμένη κατάκλιση ή καθιστή θέση για μεγάλο χρονικό διάστημα (π.χ. στο αεροπλάνο ή στο αυτοκίνητο)
• Καρκίνος και κάποιες από τις θεραπείες του (π.χ. χημειοθεραπεία)
• Εγκυμοσύνη και οι έξι πρώτες εβδομάδες της λοχείας
• Αντισυλληπτικά χάπια ή ορμονική θεραπεία για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης
• Οικογενειακό ιστορικό θρομβώσεων
• Κληρονομικές αιματολογικές διαταραχές που κάνουν το αίμα πιο πηκτό (π.χ. θρομβοφιλία)
• Φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (π.χ. Crohn, ελκώδης κολίτιδα)
• Αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. λύκος, αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο)
• Εκτεταμένοι κιρσοί
• Κάπνισμα
• Παχυσαρκία
• Φλεβικοί καθετήρες, βηματοδότες, απινιδωτές

Όλοι αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο, δεν προκαλούν όμως κατ' ανάγκη και την ασθένεια. Για παράδειγμα άτομα με έναν ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου ενδέχεται να μην προσβληθούν, ενώ αντίθετα, άτομα χωρίς εμφανείς παράγοντες κινδύνου μπορεί να νοσήσουν. Ο ρόλος των γονιδίων (οικογενειακό ιστορικό) είναι καθοριστικός.

 

vascular health

Αγγειοχειρουργός

Ο Ευθύμιος (Μάκης) Αυγερινός είναι Αγγειοχειρουργός, Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Pittsburgh των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975.

Περισσότερα...

Επιστημονική Επιμέλεια

Ευθύμιος Δ. Αυγερινός, MD, PhD, FEBVS
Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής
University of Pittsburgh Medical Center
Pennsylvania, USA

E-mail: info@vascularhealth.gr