Τι είναι η Θρομβολυτική Θεραπεία;

Η θρομβόλυση ή θρομβολυτική θεραπεία, είναι η χορήγηση φαρμάκων (διαλύτες θρόμβων) με στόχο τη διάλυση θρόμβων αίματος που αποφράσσουν οξέος (αιφνιδίως) τις μεγάλες αρτηρίες ή φλέβες, με δυνητικά σοβαρές ή απειλητικές για τη ζωή συνέπειες. Αυτές περιλαμβάνουν:

  • Απόφραξη εγκεφαλικών αρτηριών – εγκεφαλικό επεισόδιο
  • Απόφραξη των αρτηριών της καρδιάς – καρδιακή προσβολή (έμφραγμα)
  • Απόφραξη των αρτηριών του πνεύμονα – πνευμονική εμβολή
  • Αρτηριακή απόφραξη κάτω άκρου – οξεία ισχαιμία κάτω άκρου (περιορισμένη ροή αίματος – κίνδυνος ακρωτηριασμού)
  • Φλεβική απόφραξη κάτω άκρου – εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση
  • Απόφραξη αγγειακής παράκαμψης (bypass), απόφραξη φίστουλας, μοσχεύματος ή καθετήρα αιμοκάθαρσης

Συνήθως η θρομβόλυση εφαρμόζεται σε επείγουσα βάση και για να είναι αποτελεσματική θα πρέπει να ξεκινήσει όσο το δυνατό γρηγορότερα, πριν επέλθει μόνιμη βλάβη και πριν ο θρόμβος σκληρύνει σε βαθμό που να μην μπορεί να διαλυθεί. Τα θρομβολυτικά φάρμακα πρέπει να χορηγούνται εντός λίγων ωρών από την έναρξη ενός εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής προσβολής (ιδανικά εντός 30 λεπτών), ισχαιμίας κάτω άκρου ή πνευμονικής εμβολής και εντός 2 εβδομάδων στην περίπτωση της φλεβικής θρόμβωσης. Αν τα θρομβολυτικά χορηγηθούν έγκαιρα και επιτυχώς διαλύσουν το θρόμβο, τα αποτελέσματα σε κάθε περίπτωση είναι:

  • Υποχώρηση των συμπτωμάτων εγκεφαλικού επεισοδίου μέσω αποκατάστασης της ροής αίματος στον εγκέφαλο
  • Προστασία της καρδιάς από ένα εν εξελίξει έμφραγμα, μέσω αποκατάστασης της ροής αίματος στην καρδιά
  • Υποχώρηση και αποτροπή σοβαρής πνευμονικής βλάβης και καρδιακής ανεπάρκειας λόγω πνευμονικής εμβολής, μέσω αποκατάστασης της ροής αίματος στους πνεύμονες
  • Αποκατάσταση της ροής αίματος και αποφυγή σοβαρής χειρουργικής επέμβασης ή ακρωτηριασμού κάτω άκρου σε περίπτωση οξείας ισχαιμίας
  • Αποκατάσταση της φλεβικής κυκλοφορίας και πρόληψη μεταθρομβωτικού συνδρόμου (πρήξιμο κάτω άκρων, αίσθημα βάρους,έλκη) σε περίπτωση εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης
  • Αποκατάσταση της κυκλοφορίας σε αγγειακές παρακάμψεις (bypass), φίστουλες, μοσχεύματα ή καθετήρες αιμοκάθαρσης

Τα πιο συχνά χορηγούμενα θρομβολυτικά φάρμακα είναι: ιστικός ενεργοποιητής πλασμινογόνου (αλτεπλάση (tPA)), ουροκινάση, στρεπτοκινάση, ροκινάση, ρετεπλάση, τενεκτεπλάση και ανιστρεπλάση. Υπάρχουν δυο τρόποι χορήγησης των θρομβολυτικών: μέσω περιφερικής ενδοφλέβιας γραμμής (συστηματική θρομβόλυση) ή μέσω ενός καθετήρα (λεπτού σωλήνα) που κατευθύνεται και τοποθετείται μέσα στον θρόμβο.

Συστηματική Θρομβόλυση

Εφαρμόζεται σε ασθενείς που έχουν υποστεί έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο ή πνευμονική εμβολή. Το θρομβολυτικό φάρμακο χορηγείται συνήθως σε ορατή φλέβα του χεριού μέσω μιας ενδοφλέβιας γραμμής (φλεβοκαθετήρας). Το μειονέκτημα της συστηματικής θρομβόλυσης είναι ότι το φάρμακο δεν εγχύεται άπευθείας μέσα στον θρόμβο, αλλά καταλήγει εκεί μέ την κυκλοφορία του αίματος. Ως αποτέλεσμα, εξ’αίτιας της αραίωσής του ενδέχεται να μειωθεί η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου ή να χρειαστεί υψηλότερη δόση, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο αιμορραγίας.

Systemic Thrombolysis

Κατευθυνόμενη με καθετήρα Θρομβόλυση

Εφαρμόζεται σε περιπτώσεις εγκεφαλικού επεισοδίου, ισχαιμίας κάτω άκρου, πνευμονικής εμβολής και εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης. Στη κατευθυνόμενη με καθετήρα θρομβόλυση, το φάρμακο εγχύεται απευθείας εντός του θρόμβου, αυξάνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της θεραπείας μέσω όμως μιας πιο περίπλοκης διαδικασίας, συγκριτικά με την συστηματική θρομβόλυση. Απαιτείται χειρουργικό περιβάλλον (επεμβατική σουïτα ή αιμοδυναμικό εργαστήριο) αν και δε χρειάζεται καμία χειρουργική τομή. Η επέμβαση γίνεται με παρακέντηση, συνήθως (αλλά όχι πάντα) στην βουβωνική χώρα, με τοπική αναισθησία και μια ήπια αναισθησία.

Υπό ακτινολογική καθοδήγηση, σύρματα και καθετήρες (λεπτά σωληνάκια) προωθούνται στο σημείο εκείνο της φλέβας ή της αρτηρίας στο οποίο βρίσκεται ο θρόμβος. Αν και το θρομβολυτικό φάρμακο μπορεί να εγχυθεί απευθείας εντός του θρόμβου μέσα σε λίγα λεπτά, σε περιπτώσεις ισχαιμίας κάτω άκρου, πνευμονικής εμβολής και εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης που η ποσότητα του θρόμβου είναι μεγάλη, ο καθετήρας αφήνεται μέσα στον θρόμβο για 12-24 ώρες συνεχούς βραδείας έγχυσης. Σύγχρονες συσκευές μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την διάσπαση των θρόμβων σε μικρά κομμάτια και στη συνέχεια την αφαίρεσή τους με ισχυρή αναρρόφηση μέσω του καθετήρα. Κατά την αφαίρεση του θρόμβου (πλήρως ή μερικώς) ενδέχεται να εντοπιστεί μια υποκείμενη απόφραξη η οποία θα αντιμετωπιστεί άμεσα με τη χρήση μπαλονιού διαστολής ή τοποθέτηση μεταλλικού ενδονάρθηκα (stent). Όπως κάθε επέμβαση όμως, έτσι και η τεχνική της θρομβόλυσης με καθετήρα έχει πολλούς κινδύνους με κυριότερη την αιμορραγία.

Catheter Intervention 26945089

 

vascular health

Αγγειοχειρουργός

Ο Ευθύμιος (Μάκης) Αυγερινός είναι Αγγειοχειρουργός, Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Pittsburgh των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975.

Περισσότερα...

Επιστημονική Επιμέλεια

Ευθύμιος Δ. Αυγερινός, MD, PhD, FEBVS
Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής
University of Pittsburgh Medical Center
Pennsylvania, USA

E-mail: info@vascularhealth.gr