Περιτοναϊκή Κάθαρση

Η περιτοναϊκή κάθαρση αποτελεί εξαιρετική αν όχι καλύτερη επιλογή, συγκριτικά με την αιμοκάθαρση, για ορισμένους ασθενείς. Στην περιτοναϊκή κάθαρση, το περιτοναιο (η εσωτερική επένδυση της κοιλιάς) χρησιμοποιείται σαν φυσικό φίλτρο που θα καθαρίσει τα άχρηστα προϊόντα και τα επιπλέον υγρά από το σώμα και θα ρυθμίσει τους ηλεκτρολύτες στα φυσιολογικά επίπεδα. 

Περιτοναϊκή Κάθαρση

Ο περιτοναϊκός καθετήρας (σωληνάκι) κάθαρσης τοποθετείται στην κοιλιά του ασθενή πριν ξεκινήσει την κάθαρση. Πρόκειται για έναν εύκαμπτο σωλήνα σιλικόνης (Tenckhoff) δια του οποίου διοχευτεύεται υγρό διάλυμα με θρεπτικές ουσίες (γλυκόζη και άλατα) στην κοιλιά. Το αίμα καθαρίζεται αποβάλλοντας τις τοξίνες του μεταβολισμού στο διάλυμα ενώ ταυτόχρονα εμπλουτίζεται με θρεπτικά συστατικά που παίρνει από το διάλυμα. Στη συνέχεια το διάλυμα αποχευτεύεται έξω από την κοιλιά συμπαρασύροντας τις άχρηστες ουσίες. Υπάρχουν ποικίλα σχέδια και διάφοροι κατασκευαστές καθετήρων, αλλά καμία απόδειξη ότι κάποιος συγκεκριμένος τύπος λειτουργεί καλύτερα από κάποιον άλλον.

Ο τρόπος και η συχνότητα ανανέωσης του περιτοναϊκού διαλύματος και ο χρόνος παραμονής του στην περιτοναϊκή κοιλότητα διαφέρουν ανάλογα με το είδος της περιτοναϊκής κάθαρσης που εφαρμόζεται.

Οι δύο κύριες μέθοδοι περιτοναϊκής κάθαρσης είναι:

1. H συνεχής φορητή περιτοναϊκή κάθαρση όπου ο ασθενής αλλάζει μόνος του (χειροκίνητα) στο σπίτι το περιτοναϊκό διάλυμα, 4 φορές την ημέρα. Αυτή είναι και η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μορφή περιτοναϊκής κάθαρσης.

2. H αυτοματοποιημένη - συνεχής κυκλική περιτοναϊκή κάθαρση όπου η αλλαγές του διαλύματος γίνονται με μηχάνημα στο οποίο συνδέεται κάθε βράδυ ο ασθενής για 10-12 ώρες.

Συζητήστε τις μεθόδους αυτές με τον Νεφρολόγο σας προκειμένου να αποφασίσει ποια είναι η κατάλληλη για εσάς.

Η περιτοναϊκή κάθαρση σε σχέση με την αιμοκάθαρση αποτελεί μια εξίσου καλή επιλογή θεραπείας για τα άτομα με νεφρική ανεπάρκεια.

Τα πλεονεκτήματα περιλαμβάνουν:

  • Λιγότεροι περιορισμοί στην δίαιτα και τη λήψη υγρών
  • Δεν απαιτούνται τρυπήματα με βελόνες
  • Ανεξαρτησία του ασθενή
  • Δυνατότητα κάθαρσης στο σπίτι σύμφωνα με το πρόγραμμά σας
  • Μικρότερη εξάρτηση από τα φάρμακα της πίεσης
  • Λιγότερα προβλήματα σχετικά με αναιμία

Πολλές φορές ακόμα και αν επιλέξετε την περιτοναϊκή κάθαρση ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει την ταυτόχρονη δημιουργία μιας φίστουλας, την οποία μπορεί να μην την χρησιμοποιείται αλλά θα υπάρχει σαν εναλλακτική λύση αν η περιτοναική κάθαρση αποτύχει. Με αυτό το τρόπο θα περιορίσετε την ανάγκη τοποθέτησης καθετήρων αιμοκάθαρσης.

Τοποθετηση περιτοναϊκού καθετήρα:

Η ενδοπεριτοναϊκή (ενδοκοιλιακή) τοποθέτηση του καθετήρα περιτοναϊκής κάθαρσης θεωρείται επέμβαση μικρής σχετικά βαρύτητας και οι πιθανές επιπλοκές είναι σπάνιες, εφόσον δεν έχετε υποβληθεί σε πολλαπλές κοιλιακές επεμβάσεις στην κοιλιακή χώρα). Συνήθως η επέμβαση διενεργείται από Αγγειοχειρουργό είτε με μια ελάχιστα επεμβατική ανοιχτή χειρουργική είτε λαπαροσκοπικά. Και στις δυο περιπτώσεις οι τομές που απαιτούνται είναι πολύ μικρές και γενικά δεν υπάρχουν πλεονεκτήματα της μιας τεχνικής έναντι της άλλης. Και στις δυο περιπτώσεις η επέμβαση πραγματοποιείται με γενική αναισθησία και συνήθως διαρκεί λιγότερο από 1 ώρα. Ο χειρουργός κάνοντας μια μικρή τομή στη κοιλιά σας, προωθεί τον καθετήρα κάτω από το δέρμα για μερικά εκατοστά και κατόπιν τον εισάγει βαθιά στο κάτω μέρος της περιτοναϊκής κοιλότητα. Στη συνέχεια κλείνει την αρχική τομή. Συνήθως ο ασθενής επιστρέφει σπίτι του την ίδια ημέρα.

Σε γενικές γραμμές, ο καθετήρας καλό είναι να τοποθετείται τουλάχιστον 2 εβδομάδες πριν από την έναρξη της περιτοναϊκής κάθαρσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί η κάθαρση να ξεκινήσει και πριν τις 2  εβδομάδες, ενδέχεται όμως να έχετε διαρροή γύρω από τον καθετήρα (η οποία αποτελεί και την πιο συχνή επιπλοκή μετεγχειρητικά). Άλλη σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή είναι ο τραυματισμός του εντέρου ή κάποιου μεγάλου αγγείου κατά τη διάρκεια εισαγωγής του καθετήρα. Τέλος, καθώς ο καθετήρας είναι ένα «ξένο σώμα» υπάρχει ο κίνδυνος μόλυνσης που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε περιτονίτιδα. Αν η λοίμωξη δεν αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά, τότε ίσως να είναι απαραίτητη η αφαίρεσή του.

vascular health

Αγγειοχειρουργός

Ο Ευθύμιος (Μάκης) Αυγερινός είναι Αγγειοχειρουργός, Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Pittsburgh των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975.

Περισσότερα...

Επιστημονική Επιμέλεια

Ευθύμιος Δ. Αυγερινός, MD, PhD, FEBVS
Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής
University of Pittsburgh Medical Center
Pennsylvania, USA

E-mail: info@vascularhealth.gr